Genel Aydınlatma Kesintilerinde Artış: Belediye Bütçelerine İlave Yük

Genel aydınlatma giderlerine katılım oranlarının artırılması, belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylar üzerindeki kesinti yükünü büyütüyor.

9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11573 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel aydınlatma giderlerine katılım oranı, büyükşehir kapsamındaki belediyelerde %60’a, diğer belediyelerde %30’a çıkarıldı. Karar, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olarak yürürlüğe girdi.

7590 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6’ncı maddesinde yapılan değişiklik, kanuni oranları sırasıyla %10’dan %30’a ve %5’ten %15’e yükseltmişti. Cumhurbaşkanı, kendisine tanınan iki katına kadar artırma yetkisini kullanarak bu oranları %60 ve %30 olarak belirledi.

Önceki fiilî uygulamada oranlar %20 ve %10’du. Yeni oranlarla belediyelerin aydınlatma giderlerine katılım yükü, aynı gider tutarı üzerinden üç katına çıktı; artış %200 oldu.

Kesinti, genel bütçe vergi gelirleri payından yapılmakla birlikte, %60 ve %30 oranlarının hesaplama matrahı ilgili aydınlatma gideridir.

2025 verileri esas alınarak yaptığımız hesaplamaya göre ilave yük; toplam belediye harcamalarının yaklaşık %1,4’üne, belediye yatırımlarının yaklaşık %7,3’üne ve belediye vergi gelirlerinin %20,1’ine karşılık geliyor. Buradaki %20,1, kanuni bir kesinti oranı değil, tahmini ilave yükün belediye vergi gelirlerine oranıdır.

Bu hesaplama, 2026 için yükün büyüklüğüne ilişkin bir gösterge sunmaktadır. Gerçekleşecek etki; aydınlatma giderleri, elektrik tarifeleri ve belediyelerin gelir ve harcama tutarlarına göre değişecektir.

Düzenleme, belediyelerin hizmet ve yatırım için kullanabilecekleri kaynakları daraltırken, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçeden karşılanan bölümünü azaltmaktadır. Gelir ve yatırım harcamalarının reel olarak gerilediği koşullarda bu ilave yük, belediyelerin mali hareket alanını daha da sınırlayacaktır.