{"status":"success","message":"getAllItems successful","data":{"items":[{"_id":"6ae74ed46ca0dcbbf4855d2b","language":"tr","slug":"genel-aydinlatma-kesintilerinde-artis-belediye-butcelerine-ilave-yuk","status":"published","title":"Genel Aydınlatma Kesintilerinde Artış: Belediye Bütçelerine İlave Yük","type":"duyuru","date":"2026-11-01","summary":"Genel aydınlatmada önceki fiilî oranlara göre %200 artış, belediyelerin hizmet ve yatırım kaynakları üzerinde ilave baskı oluşturuyor.","content":"

Genel aydınlatma giderlerine katılım oranlarının artırılması, belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylar üzerindeki kesinti yükünü büyütüyor.

9 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 11573 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile genel aydınlatma giderlerine katılım oranı, büyükşehir kapsamındaki belediyelerde %60’a, diğer belediyelerde %30’a çıkarıldı. Karar, 1 Ocak 2026 tarihinden geçerli olarak yürürlüğe girdi.

7590 sayılı Kanun ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6’ncı maddesinde yapılan değişiklik, kanuni oranları sırasıyla %10’dan %30’a ve %5’ten %15’e yükseltmişti. Cumhurbaşkanı, kendisine tanınan iki katına kadar artırma yetkisini kullanarak bu oranları %60 ve %30 olarak belirledi.

Önceki fiilî uygulamada oranlar %20 ve %10’du. Yeni oranlarla belediyelerin aydınlatma giderlerine katılım yükü, aynı gider tutarı üzerinden üç katına çıktı; artış %200 oldu.

Kesinti, genel bütçe vergi gelirleri payından yapılmakla birlikte, %60 ve %30 oranlarının hesaplama matrahı ilgili aydınlatma gideridir.

2025 verileri esas alınarak yaptığımız hesaplamaya göre ilave yük; toplam belediye harcamalarının yaklaşık %1,4’üne, belediye yatırımlarının yaklaşık %7,3’üne ve belediye vergi gelirlerinin %20,1’ine karşılık geliyor. Buradaki %20,1, kanuni bir kesinti oranı değil, tahmini ilave yükün belediye vergi gelirlerine oranıdır.

Bu hesaplama, 2026 için yükün büyüklüğüne ilişkin bir gösterge sunmaktadır. Gerçekleşecek etki; aydınlatma giderleri, elektrik tarifeleri ve belediyelerin gelir ve harcama tutarlarına göre değişecektir.

Düzenleme, belediyelerin hizmet ve yatırım için kullanabilecekleri kaynakları daraltırken, genel aydınlatma giderlerinin merkezi bütçeden karşılanan bölümünü azaltmaktadır. Gelir ve yatırım harcamalarının reel olarak gerilediği koşullarda bu ilave yük, belediyelerin mali hareket alanını daha da sınırlayacaktır.

","id":"f1838bbd-5354-40e4-bb74-bd494e747f05","createdAt":"2026-11-01T14:38:12.275Z","updatedAt":"2026-11-01T14:44:33.492Z","sections":[{"sectionId":"homepage-announcements","order":-1,"featured":false}],"featuredImage":"","images":[]},{"_id":"6a8c22da56c4aed081aa0d67","title":"July Budget Results and Program-Defined Balance Evaluation","slug":"july-budget-results-and-program-defined-balance-evaluation","language":"en","isDefaultTranslation":false,"content":"

Once things settle down, if we look a little more closely at the end-July budget results in terms of policy direction and future risks (2): The deterioration in the program-defined budget balance is accelerating, also under the impact of the war (https://tepav.org.tr/tr/haberler/s/11279)

The program-defined balance is 50% lower compared to the same period last year. -However, what is quite striking is that when adjusted for the SGK state contribution payment, the program-defined balance turns into a deficit. The program-defined balance is a balance from which budget items that are not dependent on budget performance and in some cases have a one-off impact—such as interest (both revenue and expenditure), privatization proceeds, paid military service revenue, SOE (KİT) and central bank profit transfers—are excluded. It is important in terms of borrowing dynamics. (https://tepav.org.tr/tr/yayin/s/114) Turkey measured its budget performance using the program-defined balance during the 2000s when implementing IMF-supported programs.

","date":"2026-08-24","images":[],"documents":[],"type":"degerlendirme","summary":"In the July budget data, the sharp decline of the program-defined balance turning into a deficit poses a risk in terms of borrowing dynamics.","status":"published","featuredImage":"","publishDate":"2026-08-24","sections":[],"categoryIds":[],"id":"dceb3f34-180f-415c-9bb7-3007693d8e85","createdAt":"2026-08-24T10:54:18.643Z","updatedAt":"2026-08-24T10:55:08.734Z","translationGroup":"75fe7713-810c-4f84-b487-475876a4475c","header":"","metaTitle":"","metaDescription":""},{"_id":"6a8c228656c4aed081aa0d5f","title":"Temmuz Bütçe Sonuçları ve Program Tanımlı Denge Değerlendirmesi","slug":"temmuz-butce-sonuclari-ve-program-tanimli-denge-degerlendirmesi","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Ortalık sakinleşince temmuz sonu bütçe sonuçlarına politika yönlü ve gelecek riskler açısından biraz daha özenli bakarsak (2): Program tanımlı bütçe dengesinde savaşında etkisiye bozulma hızlanmakta (https://tepav.org.tr/tr/haberler/s/11279)

Program tanımlı denge geçen yılın aynı dönemine göre %50 düşük. -Ama oldukça çarpıcı olan, SGK devlet katkı payı ödemesi ile düzeltildiğinde program tanımlı dengenin açığa dönüşmesi Program tanımlı denge; faiz (hem gelir hem gider), özelleştirme geliri, bedelli askerlik geliri, KİT ve merkez bankası kar transferleri gibi bütçe performansına bağlı olmayan ve kimi durumda bir defalık etkisi olan bütçe kalemlerin ayıklandığı bir denge. Borçlanma dinamikleri açısından önemli. (https://tepav.org.tr/tr/yayin/s/114) Türkiye IMF destekli programları uyguladığı 2000'li yıllarda program tanımlı dengeyi kullanarak bütçe performansını ölçmüştü.

","date":"2026-08-24","images":[],"documents":[],"type":"degerlendirme","summary":"Temmuz ayı bütçe verilerinde program tanımlı dengenin sert düşüşle açığa dönmesi, borçlanma dinamikleri açısından risk oluşturuyor.","status":"published","featuredImage":"","publishDate":"2026-08-24","sections":[],"categoryIds":[],"id":"75fe7713-810c-4f84-b487-475876a4475c","createdAt":"2026-08-24T10:52:54.223Z","updatedAt":"2026-08-24T10:55:08.480Z","translationGroup":"75fe7713-810c-4f84-b487-475876a4475c"},{"_id":"69b6b6d771b642f5f8d07383","title":"Public Finance of Local Governments","slug":"public-finance-of-local-governments","language":"en","isDefaultTranslation":false,"content":"

Public Finance of Local Governments:

The Financial Management and Resource Utilization System in the Structure of Turkish Local Governments from the Perspective of Basic Principles, Legislation, and Practice

Expanded Second Edition

Book Price: 100 TL

The expanded edition of our Public Finance of Local Governments book has been released as our first publication. In this edition, in addition to recent theoretical discussions on decentralization/fiscal decentralization (first- and second-generation theories), new sections have been added in a practical framework, including performance programs in municipalities, investment programs, work programs, and gender-responsive budgeting.

The local government system changed by Law No. 6360, along with analyses of revenues, expenditures, and borrowing, has been updated. Sections related to participation practices, institutional performance auditing, the Court of Accounts, and external auditing have also been expanded.

Book Order

To order the book, it is sufficient to send your request via the phone number and/or email below and transfer the payment to the bank account.

PYB Account No:
TC Ziraat Bankası A.Ş. – Çankaya Branch
TR53 0001 0007 9872 4048 6450 01

Phone: +90 312 439 3767
Email: bilgi@kurumsalpyb.com

","date":"2026-03-15","images":[],"type":"yayin","featuredImage":"https://d36tbzohzhytsv.cloudfront.net/spaces/3f1c2a18-8a9f-4b03-9a41-3a8e7b7at3f/pyb-websitecontrol/public/images/yerel-yonetimler1_1773580484248.jpg","summary":"The Financial Management and Resource Utilization System in the Structure of Turkish Local Governments from the Perspective of Basic Principles, Legislation, and Practice","status":"published","publishDate":"2026-03-15","sections":[{"sectionId":"homepage-publications","order":1,"featured":false}],"categoryIds":[],"id":"190e0337-ce4d-417a-a289-f6b4534ca3ea","createdAt":"2026-03-15T13:40:39.488Z","updatedAt":"2026-03-15T19:41:28.169Z","translationGroup":"4c3238dd-86d5-40be-8488-a6c5ae774283","header":"","metaTitle":"","metaDescription":""},{"_id":"69b69378709872165f89b6e1","title":"Yerel Yönetimler Maliyesi başlıklı yayınımız basılmış bulunmaktadır.","slug":"yerel-yonetimler-maliyesi-baslikli-yayinimiz-basilmis-bulunmaktadir","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Bu baskıyla, yerelleşmeye/mali yerelleşmeye ilişkin son dönem teorik tartışmalar yanında (birinci ve ikinci kuşak teoriler) uygulamalı bir çerçevede belediyelerde performans programı, yatırım programı ve iş programı ve toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme bölümleri eklenmiştir. 6360 sayılı yasa ile değişen yerel yönetim sistemi, gelir, harcama ve borçlanma analizleri güncelleştirilmiş, katılımcılık, uygulamaları ile kurumsal performans denetimi dahil olmak üzere Sayıştay ve dış denetim bölümleri ise genişletilmiştir.

Daha fazla bilgi için yayınlar kısmına bakılabilir.

","date":"2026-03-15","images":[],"status":"published","type":"duyuru","publishDate":"2026-03-15","sections":[{"sectionId":"homepage-announcements","order":3,"featured":false}],"categoryIds":[],"id":"74dec71c-6a73-4b75-a372-5bb82a9531b4","createdAt":"2026-03-15T11:09:44.257Z","updatedAt":"2026-03-15T11:35:21.353Z","translationGroup":"74dec71c-6a73-4b75-a372-5bb82a9531b4"},{"_id":"69b69357709872165f89b6e0","title":"Daha önce taslağı yayınlanan Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberi www.sp.gov.tr adresinde yayınlandı.","slug":"daha-once-taslagi-yayinlanan-belediyeler-icin-stratejik-planlama-rehberi-wwwspgovtr-adresinde-yayinlandi","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Daha önce taslağı yayınlanan Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberiwww.sp.gov .tradresinde yayınlandı.

","date":"2026-03-15","images":[],"type":"duyuru","status":"published","publishDate":"2026-03-15","sections":[{"sectionId":"homepage-announcements","order":1,"featured":false}],"categoryIds":[],"id":"0aa16a01-6ac5-49a8-a487-f41c18c48d15","createdAt":"2026-03-15T11:09:11.050Z","updatedAt":"2026-03-15T11:35:16.313Z","translationGroup":"0aa16a01-6ac5-49a8-a487-f41c18c48d15"},{"_id":"69b69307709872165f89b6de","title":"Belediyelere bütçeden yardım yapılmasını öngören düzenleme yasalaşmıştır.","slug":"belediyelere-butceden-yardim-yapilmasini-ongoren-duzenleme-yasalasmistir","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Belediyelere bütçeden yardım yapılmasını öngören düzenleme yasalaşmıştır.

","date":"2026-03-15","images":[],"type":"duyuru","keywords":[],"status":"published","publishDate":"2026-03-15","sections":[{"sectionId":"homepage-announcements","order":2,"featured":false}],"categoryIds":[],"id":"b245df63-8aa5-4388-b859-bb2996f453ea","createdAt":"2026-03-15T11:07:51.169Z","updatedAt":"2026-03-15T11:35:19.208Z","translationGroup":"b245df63-8aa5-4388-b859-bb2996f453ea"},{"_id":"69b68c63709872165f89b6dc","title":"Yerel Yönetimler Maliyesi","slug":"yerel-yonetimler-maliyesi","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Yerel Yönetimler Maliyesi:

Temel İlkeler ile Mevzuat ve Uygulama Açısından Türk Yerel Yönetim Yapılanmasında Mali Yönetim ve Kaynak Kullanım Sistemi

Genişletilmiş İkinci Baskı

Kitabın Bedeli:100 TL

Yerel yönetimler maliyesi kitabımızın genişletilmiş baskısı ilk yayınımız olarak çıkmış bulunmaktadır. Bu baskıya, yerelleşmeye/mali yerelleşmeye ilişkin son dönem teorik tartışmalar yanında (birinci ve ikinci kuşak teoriler) uygulamalı bir çerçevede belediyelerde performans programı, yatırım programı ve iş programı ve toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme bölümleri eklenmiştir. 6360 sayılı yasa ile değişen yerel yönetim sistemi, gelir, harcama ve borçlanma analizleri güncelleştirilmiş, katılımcılık, uygulamaları ile kurumsal performans denetimi dahil olmak üzere Sayıştay ve dış denetim bölümleri ise genişletilmiştir.

Kitap Siparişi

Kitap için siparişlerinizi aşağıdaki telefona ve/veya e-posta aracılığı ile iletmeniz ve bedelini banka hesabına yatırmanız yeterli olacaktır.

PYB Hesap No: TC Ziraat Bankası A.Ş. Çankaya Şubesi TR53 0001 0007 9872 4048 6450 01

Tel: 0 312 439 3767

e-posta: bilgi@kurumsalpyb.com

","date":"2026-03-15","images":[],"type":"yayin","featuredImage":"https://d36tbzohzhytsv.cloudfront.net/spaces/3f1c2a18-8a9f-4b03-9a41-3a8e7b7at3f/pyb-websitecontrol/public/images/yerel-yonetimler1_1773580484248.jpg","summary":"Temel İlkeler ile Mevzuat ve Uygulama Açısından Türk Yerel Yönetim Yapılanmasında Mali Yönetim ve Kaynak Kullanım Sistemi","status":"published","publishDate":"2026-03-15","sections":[{"sectionId":"homepage-publications","order":1,"featured":false}],"categoryIds":[],"id":"4c3238dd-86d5-40be-8488-a6c5ae774283","createdAt":"2026-03-15T10:39:31.321Z","updatedAt":"2026-03-15T19:41:29.130Z","translationGroup":"4c3238dd-86d5-40be-8488-a6c5ae774283"},{"_id":"69b5a97b709872165f89b6d4","title":"İller Bankası safi kârının yüzde elli biri nüfus ve altyapı sektörü kıstası olmadan yerel yönetimlere kullandırılabilecektir.","slug":"iller-bankasi-safi-krinin-yuzde-elli-biri-nufus-ve-altyapi-sektoru-kistasi-olmadan-yerel-yonetimlere-kullandirilabilecektir","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

İller Bankası safi kârının yüzde elli biri nüfus ve altyapı sektörü kıstası olmadan yerel yönetimlere kullandırılabilecektir.

","date":"2026-03-14","images":[],"type":"duyuru","status":"published","publishDate":"2026-03-14","sections":[],"categoryIds":[],"id":"e198732c-298b-409f-b386-f7cf9ea9644b","createdAt":"2026-03-14T18:31:23.124Z","updatedAt":"2026-03-15T10:58:06.651Z","translationGroup":"e198732c-298b-409f-b386-f7cf9ea9644b"},{"_id":"69b56a59709872165f89b6d1","title":"Nüfusu 50 binin altında olan belediyeler neden performans programı hazırlamalı?","slug":"nufusu-50-binin-altinda-olan-belediyeler-neden-performans-programi-hazirlamali","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Yerel yönetimlerin yerine getirmek durumunda oldukları hizmetleri eldeki kaynakları ile nasıl karşılayabilecekleri konusu aynı zamanda bir mali yönetim sorunudur. Bu anlamda bütçe hakkından hareketle yerel bütçeler yöneticinin kendisine devredilen bu yetkiyi nasıl kullandığına dair bir kontrol aracı olarak kullanılmaktadır. Bütçenin bunun dışında bir diğer önemli görevi ise hizmetlerin hangi önem sırasına göre yerine getirileceği ve bugün alınan kararların ileriye yönelik maliyeti konusunda yöneticilere yol gösteren bir planlama ve yönetim aracı olmasıdır. Bu fonksiyonun yerine gelmesi ise stratejik planın devamında performans esaslı bütçe uygulamasında iyi bir performans programı uygulamasını gerektirmektedir.

$\"\"$

Yerel yönetimler 5018 sayılı kanunla değişen yapıya uygun bir şekilde 5393 sayılı kanunun 32 nci maddesi ve Maliye Bakanlığınca 5 Temmuzda 2008 tarihinde yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ile Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde performans programı hazırlamaktadırlar. Maliye Bakanlığı ayrıca 5018 sayılı kanunun 9 uncu maddesinin verdiği yetki çerçevesinde uygulamada bir standart oluşturmak amacıyla 2009 yılında Performans Programı Hazırlama Rehberi yayınlamıştır.

Performans programı, stratejik plan ile bütçe arasındaki bağın kurulmasını sağlayan bir belgedir. Bu kapsamda, performans programında, stratejik planlarda yer alan orta ve uzun vadeli amaç ve hedeflere ilişkin yıllık hedefler, söz konusu hedefleri gerçekleştirmek üzere belirlenen faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacı yer almaktadır. Performans hedeflerine ne derece ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek üzere oluşturulan performans göstergelerine de bu programlarda yer verilmektedir (Performans Programı Hazırlama Rehberi, 2009). Stratejik planla temel amaç kurumsal önceliklerin, amaç ve hedeflerin ulusal ve bölgesel plan başta olmak üzere diğer plan metinleriyle ilişkisini kurmak olarak belirlenmişken planla bütçe arasındaki ilişkinin kurulması ise performans programı çerçevesinde öngörülmektedir.

Uygulamada tartışılan konulardan bir tanesi de stratejik plan hazırlamam zorunluluğu olmayan belediyelerin performans programı hazırlayıp hazırlamayacakları meselesidir. 5018 sayılı yasa, 5393 sayılı belediye yasası ve bütçe muhasebe yönetmeliğine bakıldığında, belediyelerin performans esaslı bütçe hazırlamaları gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, 05.07.2008 tarihinde Resmi Gazete yayımlanan 26927 sayılı Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin, 1 inci maddesinin ikinci fıkrasında 2009 tarihinde yapılan bir değişiklikle, stratejik plan hazırlamakla yükümlü olmayan idarelerin performans programı hazırlamasının zorunlu olmadığı hükme bağlanmıştır. Yönetmeliğin ilk yayımlandığında metinde bulunmayan bu istisna hükmüne, kanaatimizce kamu mali yönetim ve yerel yönetim sistemlerinde yaşanan yoğun dönüşüm sırasında, nüfusu 50 binin altındaki belediyelerin teknik kapasitesinin yetersizliğinden dolayı geçici olarak ihtiyaç duyulduğunu düşünmekteyiz.

Söz konusu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten günümüze kadar geçen 8 yıllık sürede, nüfusu 50 binin altındaki belediyelerin performans programına uygun bütçe hazırlama kapasitesi gelişmiştir. Bunun yanında yerel yönetimlerin gelirleri reel olarak %50 oranında artığı düşünüldüğünde; hem teknik kapasitesi gelişen hem de önemli oranda kaynak kullanan nüfusu 50 binin altındaki belediyelerin, en azından bu aşamada nüfusu 10 binin üstündekilerinin (2017 itibari ile 10.000-50.000 arası, 347 belediye bulunmaktadır.), kamu kaynağını etkili bir şekilde bir program kapsamında kullanması için performans programı hazırlaması bir gereklilik olarak görünmektedir.

Mevcut bütçelerin faaliyet ve proje bazlı olmaması performans programı olmadan hazırlanan bütçeleri daha çok bir muhasebe formatına dönüştürmektedir. Analitik bütçe sınıflandırması çerçevesinde hazırlanan standart bütçe tabloları ise program, alt program (amaç ve hedef) bazında bilgi üretmemektedir. Bu ise bütçe sürecini politikalar ve öncelikler temelinde tartışılmasından uzaklaştırmaktadır. Sonuç olarak ilgili yasa ve yönetmelikler çerçevesinde öngörülen bütçe süreci ve hesap verme sorumluluğun işlemesi için bütün belediyelerin performans programı hazırlamaları ve meclise sunmaları gerekmektedir. Bu konuda İçişleri Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının yönlendirici bir düzenleme yapması gerektiği düşünülmektedir.

","date":"2026-03-14","images":[],"type":"degerlendirme","summary":"Yerel yönetimlerin yerine getirmek durumunda oldukları hizmetleri eldeki kaynakları ile nasıl karşılayabilecekleri konusu aynı zamanda bir mali yönetim sorunudur. Bu anlamda bütçe hakkından hareketle yerel bütçeler yöneticinin kendisine devredilen bu yetkiyi nasıl kullandığına dair bir kontrol aracı olarak kullanılmaktadır. ","status":"published","publishDate":"2026-03-14","sections":[],"categoryIds":[],"id":"3ace3669-73c3-46e2-ad76-a8814643c6d5","createdAt":"2026-03-14T14:02:01.503Z","updatedAt":"2026-08-24T11:06:08.702Z","translationGroup":"3ace3669-73c3-46e2-ad76-a8814643c6d5"},{"_id":"69b5696e709872165f89b6d0","title":"Belediyeler yatırım programı hazırlamalı mı?","slug":"belediyeler-yatirim-programi-hazirlamali-mi","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

Yerel yönetim bütçeleri içinde yatırım harcamalarının payı önemli bir seviyeye ulaşmıştır. Yerel yönetimlerin toplam bütçesi içinde yatırımların payı 2016 yılı itibarıyla % 35’ler seviyesindedir. İl özel idarelerinde bu oran % 40’lara çıkarken belediyelerde %30’lar seviyesindedir. Yatırım niteliğinde olan mal ve hizmet kalemleri ile bu oran daha da yükselmektedir.

İl özel idareleri yaygın bir uygulama olarak bütçe dönemlerinde yatırım programı hazırlarken belediyelerde ise bütçe sürecinde kurumsallaşmış bir yatırım programı hazırlığı görülmemektedir.

Belediye, büyükşehir belediye ve il özel idarelerine ait yasal mevzuat incelendiğinde birincil mevzuat açısından yerel birimlerin yatırım programı hazırlamaları esası yönünde net düzenlemeler bulunmaktadır. Bununla birlikte, belediyelerde yatırım programı hazırlanması konusunda uygulamanın nasıl olacağı; stratejik plan, performans programı ve bütçe ile ilişkisinin nasıl kurulacağı konusunda merkezi yönetimde olduğu gibi oturmuş bir yapı olduğunu söylemek pek mümkün değildir. Aksine mevzuatın öngördüğü yatırım programı uygulaması konusunda özellikle Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde herhangi bir standart düzenleme getirilmemesi bütçe hazırlanmasında bir uygulama birliği oluşmasının da bir anlamda önüne geçmektedir.

Yerel Yönetimlerle ilgili yasal düzenlemelere yatırım programına yönelik hükümler çerçevesinde baktığımızda:

5393 sayılı Belediye Yasasının 18 inci maddesi meclisin görev ve yetkileri arasında ilk sıraya stratejik plân ile yatırım ve çalışma programlarını, belediye faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini görüşmek ve kabul etmeyi koymuştur. Aynı hüküm 5302 sayılı İl Özel İdareleri Yasasında da bulunmaktadır.
Yukarıdaki iki mevzuatta; dış borçlanmanın, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, sadece belediyenin yatırım programında yer alan projelerinin finansmanı amacıyla, tahvil ihracın ise yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yapılacağını düzenlemektedir.
5216 sayılı Büyükşehir Yasasına baktığımızda, büyükşehir belediyelerinin görev ve sorumlulukları düzenleyen 7 nci madde de, ilçe belediyelerinin görüşlerini alarak büyükşehir belediyesinin stratejik plânını, yıllık hedeflerini, yatırım programlarını ve bunlara uygun olarak bütçesini hazırlamak öncelikli hüküm olarak düzenlenmiştir.
Yine izleyen 8 inci madde ile altyapı hizmetleri başlığında alt yapı koordinasyon merkezi ile ortak program ve yatırım projelerine yönelik düzenlemeler yapılmaktadır. Bu düzenlemelerden hedeflenen temel amaç; ilçe belediyelerinin yatırım programlarındaki altyapı yatırımlarının, büyükşehirlerde koordineli bir şekilde yürütülmesidir.
Büyükşehir belediye bütçesini düzenleyen 25 inci madde kapsamında ilçe belediyelerinden gelen bütçelerin büyükşehir belediye meclisine sunulacağı ve büyükşehir belediye meclisince yatırım ve hizmetler arasında bütünlük sağlayacak biçimde aynen veya değiştirilerek kabul edileceği ele alınmaktadır. Ortak yatırım programına alınan yatırımlar için gerekli ödeneği eklenmesi de bu kapsam içinde düzenlenmiştir.
Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyonu düzenleyen 27 nci madde ile büyükşehir belediyesinin, ilçe belediyeleri ile ortak projeler geliştirip yatırım yapacağı da hüküm altına alınmıştır. Büyükşehir belediyesi, kesinleşmiş en son yıl bütçe gelirinin % 10’unu aşmamak ve bütçede ödeneği ayrılmış olmak şartıyla, ilgili belediyenin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için büyükşehir belediye başkanının teklifi ve meclisin kararıyla ilçe belediyelerine malî ve aynî yardım yapabileceklerdir. Yine bu madde kapsamında yapılacak herhangi bir yatırımın büyükşehir belediyesi ile bağlı kuruluşlarından bir veya birkaçını aynı anda ilgilendirdiği ve tek elden yapılmasının maliyetleri düşüreceğinin anlaşıldığı durumlarda, büyükşehir belediye meclisi, yatırımı kuruluşlardan birinin yapmasına karar verebileceği de düzenlenmiştir.

Yukarıda özetlenen hükümler açık bir şekilde belediyelerde ve il özel idarelerinde yatırım programı hazırlanması ve uygulanması gereğini ortaya koymaktadır. İlgili mevzuata yerel yönetimler açısından yatırım programı yasal bir gereklilik olmakla birlikte, uygulamada bu konuya gerek önemin verilemediği görülmektedir. Ayrıca, 6360’la birlikte geçilen büyükşehir formunda yatırım programının il düzeyinde belediyeler arasında yatırımların koordinasyonu için fonksiyonel bir araç niteliğinde olması programın gerekliliğini daha da artırmıştır.

Uygulamada önemli sayıda belediye de yatırım programı hazırlanmaması, hazırlananların önemli bir kısmında ise şekilsel ve bütçenin yıllara sari yatırımlarını listeleyen “G” cetveli mantığında ele alınması bu kurumlarda yatırımların planlanması ve bütçelenmesi süreçlerinde finansman yanında etkinliğe ilişkin önemli problemlerin yaşanmasına neden olmaktadır. Bu nedenler, ilgili yerel yönetim mevzuatı ile kamu mali yönetim sisteminin temel yasası olan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun temel yaklaşımı olan kamu kaynaklarının ekonomik, verimli ve etkin bir şekilde tahsis ve kullanımı için yatırım programı hazırlanması yasal zorunluluktan ziyade modern mali yönetiminin bir sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır.

","date":"2026-03-14","images":[],"type":"degerlendirme","summary":"Yerel yönetim bütçeleri içinde yatırım harcamalarının payı önemli bir seviyeye ulaşmıştır. Yerel yönetimlerin toplam bütçesi içinde yatırımların payı 2016 yılı itibarıyla % 35’ler seviyesindedir. İl özel idarelerinde bu oran % 40’lara çıkarken belediyelerde %30’lar seviyesindedir. Yatırım niteliğinde olan mal ve hizmet kalemleri ile bu oran daha da yükselmektedir.","status":"published","sections":[],"publishDate":"2026-03-14","categoryIds":[],"id":"873f7a3b-71d4-4796-9b76-0f075c0b25d6","createdAt":"2026-03-14T13:58:06.234Z","updatedAt":"2026-08-24T11:06:08.885Z","translationGroup":"873f7a3b-71d4-4796-9b76-0f075c0b25d6"},{"_id":"69b5609e709872165f89b6cf","title":"31 Mart 2019 Yerel Seçimleri Sonrasında Stratejik Plan Hazırlayacak Belediyelerin Dikkate Alması Gereken Hususlar","slug":"31-mart-2019-yerel-secimleri-sonrasinda-stratejik-plan-hazirlayacak-belediyelerin-dikkate-almasi-gereken-hususlar","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

31 Mart 2019 Yerel Seçimleri Sonrasında pek çok belediye yeni stratejik planlarını hazırlamaya başlayacak. 2018 yılında yayınlanan “Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzunun üçüncü sürümü plan hazırlıkları ve içeriği konusunda önemli değişiklikleri de beraberinde getirmektedir. Stratejik plan hazırlayacak belediyelerin Kılavuzun üçüncü sürümüyle gelen değişiklikleri dikkate almaları gerekmektedir. Yine bu dönemde hazırlanan kılavuzlar kurumlara göre farklılaştırılmıştır. Belediyeler için hazırlanan Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberi taslak formda olsa da belediyeler için rehber niteliğini taşımaktadır.

$\"\"$

26.02.2018 Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 18. Maddesinde mahalli idarelerde üst yöneticinin değişmesi halinde ilgili mahalli idarenin stratejik planının yenilenebileceği belirtilmektedir. Seçim sonrasında yeni seçilen belediye başkanlarının kendi hedefleri doğrultusunda izleyen beş yıl için stratejik kararlara temel oluşturacak belediye stratejik planlarını yenilemesi beklenebilir. Ayrıca, nüfus sayımı sonuçlarına göre bu dönemde nüfusu 50.000’i aşan belediyelerin de stratejik plan hazırlaması bir zorunluluktur.

Stratejik planını yenileyecek belediyelerde belediye başkanının onayı ile en geç üç ay yenileme kararı alınması gerekmektedir. Stratejik planın yenilenmesi, bir önceki stratejik planın süresi dolmadan bütün yeni plan oluşturma süreçlerine uyularak hazırlanması anlamına gelmektedir. Yani, yenileme sürecinde stratejik plan sürecinde yapılması gereken bütün analizlerin tekrar gerçekleştirilmesi, amaç-hedef çerçevesinin yeniden hazırlanması ve planın uygulama tarihinden itibaren 5 yıllık bir süreyi kapsaması gerekmektedir. Seçim sonrası oluşturulan stratejik planlar 2020-2024 dönemini kapsayacaktır.

2003 ve 2006 tarihlerinde yayınlanan stratejik planlama kılavuzları bütün kamu idareleri için tek ve ortak bir yaklaşım getirmekteydi. 2018 yılında bu yaklaşım terk edilmiş, merkezi kamu idarelerinin yanı sıra, üniversiteler, kamu sermayeli işletmeleri ve belediyelere yönelik ayrı ayrı kılavuzlar oluşturulmuştur. Kılavuzlar ortak esaslar üzerinde kurgulanmış olmakla birlikte kuruluşların hizmet niteliklerine göre farklılaşmalar göstermektedir. Yeni kılavuzlar hazırlanmasının nedeni olarak aşağıdaki hususlar belirtilmiştir:

⦁ Stratejik planların, stratejik yönetimin diğer temel bileşenleriyle bağlantısının daha güçlü kurulmasını sağlamak
⦁ Kaynakların kullanımı ile amaç ve hedeflerin önceliklendirilmesinde etkinliği artırmak
⦁ Performans değerlendirmesinin daha iyi yapılarak kanıta dayalı karar alınmasını sağlamak
⦁ Daha kaliteli bir raporlama yapılmasına temel oluşturarak kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik anlayışının yerleşmesine katkı sağlamak.

Yeni kılavuzlarla getirilen önemli değişiklerden biri de stratejik planlama sürecinin ve organizasyonunun daha açık bir hale getirilmesidir.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı (mülga) Kalkınma Bakanlığı (2018) stratejik planlama sürecinin organizasyonunda aşağıdaki kişi, birim ve ekipleri tanımlamaktadır:
Başkan: Misyon ve vizyon bildirimleri için perspektif sunar, üst seviye tartışmalı konuların karara bağlar, planı onaylar.
Strateji Geliştirme Kurulu: Büyükşehir belediyelerinde; genel sekreter ve yardımcıları ile Başkanın uygun göreceği yönetici ve diğer kişilerden, Büyükşehir statüsünde olmayan il ile ilçe belediyelerinde; başkan yardımcıları ile Başkanın uygun göreceği yönetici ve diğer kişilerden oluşur. Stratejik planlama ekibini ve hazırlık programını onaylar, sürecin ana aşamaları ile çıktılarını kontrol eder, harcama birimlerinin stratejik planlama sürecine aktif katılımını sağlar ve tartışmalı hususları görüşüp karara bağlar.
Stratejik Planlama Ekibi: Planın içeriğinin oluşturulmasından sorumludur.
Harcama Birimleri: Stratejik Planlama Ekibine verdikleri üyelerle ve gerekli durumlarda doğrudan birim katkısı ile birimin çalışma alanına giren konularda stratejik plana katkı verirler.
Strateji Geliştirme Birimi: Plan çalışmalarının koordinasyonunu yürütür.
Stratejik planın hazırlık safhası bir hazırlık programı oluşturulur. Program stratejik plan sürecinde yapılacak faaliyetleri ve bunların zamanlamasını içerir. Ayrıca, eğitim, danışmanlık ve mali kaynak ihtiyaçlarının da bu aşamada belirlenmesi plan sürecinin sorunsuz yürümesi açısından önemlidir.

Yeni kılavuz durum analizi safhasında aşağıdaki analizlerin yapılmasını öngörmektedir:
⦁ Kurumsal tarihçe
⦁ Uygulanmakta olan stratejik planın değerlendirilmesi
⦁ Mevzuat analizi
⦁ Üst politika belgeleri analizi
⦁ Faaliyet alanları ile ürün ve hizmetlerin belirlenmesi
⦁ Paydaş analizi
⦁ Kuruluş içi analiz
⦁ Politik, ekonomik, sosyal, teknolojik, yasal ve çevresel (PESTLE) analiz
⦁ Güçlü ve zayıf yönler ile fırsatlar ve tehditler (GZFT) analizi.

Kılavuzun öne çıkarttığı en önemli husus plan analizlerinin sonuçları ile hedef çerçevesi arasında kuvvetli bir bağ oluşturulmasıdır. Bunu sağlamak için analiz bulguları “tespitler ve ihtiyaçlar” adı verilen bir tablo ile bir araya getirilir. Tespitler ile yaşanan sorunların ve ihtiyaçlar ile kurumun gelişim alanlarının belirlenmesi beklenmektedir.Kılavuzda yer alan önemli değişikliklerden biri de hedeflere ilişkin bilgilerin “hedef kartı” adı verilen tek bir tabloda toplanmasıdır. Planda yer verilen her bir hedef için göstergeleri, sorumlu ve işbirliği yapılacak birimleri, riskleri, faaliyet ve projeleri, maliyet tahminini, tespitleri ve ihtiyaçları bu tabloda gösterilmesi gereklidir. Kılavuz, hedef kartında yer alan unsurların daha sade bir biçimde ifade edilmesi için bu unsurlar altında sıralanabilecek maddelere sınırlamalar da getirmiştir.

$\"\"$

Kaynak: Belediyeler İçin Stratejik Planlama Rehberi Taslağı (2018) www.sp.gov.tr

Kılavuz ile belediyeler için performans göstergeleri seti de oluşturulmuştur. 85 göstergenin yer verildiği bu set ile performans göstergelerinde bir standartlaşma hedeflenmektedir. “İçme ve Kullanma Suyu Şebekesine Bağlı Nüfus Oranı”, “Belediye Otobüsü Başına Taşınan Yolcu Sayısı”, “Bisiklet Yolu Uzunluğu” gibi göstergelerden hazırlanan stratejik plana uygun olanlar doğrudan kullanılabilir. Ancak, belediyeler kendi hedeflerinin ölçümüne yönelik farklı göstergeler de oluşturabilirler.

Kılavuzla birlikte öne çıkan bir diğer husus da izleme ve değerlendirmeye verilen önemin artmasıdır. Kılavuzda izleme ve değerlendirme süreçleri eski kılavuzlara göre daha net bir hale getirilmiş ve bu konuda yükümlülükler tanımlanmıştır. İzleyen dönemde stratejik planın izlenmesine yönelik olarak izleme sistemi kurulması, veri altyapısının geliştirilmesi, raporlama kalitesinin artırılması gibi konuların belediye yönetimlerinin daha fazla gündemine geleceği beklenebilir.

","date":"2026-03-14","images":[],"type":"degerlendirme","summary":"31 Mart 2019 Yerel Seçimleri Sonrasında Stratejik Plan Hazırlayacak Belediyelerin Dikkate Alması Gereken Hususlar: Belediyelerin orta ve uzun vadeli politika ve program önceliklerini belirlemesinin temel aracı Stratejik Planlar","status":"published","publishDate":"2026-03-14","sections":[],"categoryIds":[],"id":"9956af82-e525-41a8-93a4-c5b61c48e7bf","createdAt":"2026-03-14T13:20:30.089Z","updatedAt":"2026-08-24T11:06:09.068Z","translationGroup":"9956af82-e525-41a8-93a4-c5b61c48e7bf"},{"_id":"69b55994709872165f89b6ce","title":"5779 sayılı “İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun “Denkleştirme ödeneği” başlıklı 6. ıncı maddesinin başlığı değişmiştir.","slug":"5779-sayili-il-ozel-idarelerine-ve-belediyelere-genel-butce-vergi-gelirlerinden-pay-verilmesi-hakkinda-kanunun-denklestirme-odenegi-baslikli-6-inci-maddesinin-basligi-degismistir","language":"tr","isDefaultTranslation":true,"content":"

5779 sayılı “İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun “Denkleştirme ödeneği” başlıklı 6. ıncı maddesinin başlığı değişmiştir.

Belediyelere bütçeden yardım yapılmasını öngören düzenleme yasalaşmıştır.

İller Bankası safi kârının yüzde elli biri nüfus ve altyapı sektörü kıstası olmadan yerel yönetimlere kullandırılabilecektir.

","date":"2026-03-14","images":[],"type":"degerlendirme","featuredImage":"","summary":"5779 sayılı “İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun “Denkleştirme ödeneği” başlıklı 6. ıncı maddesinin başlığı değişmiştir.","status":"published","sections":[],"publishDate":"2026-03-14","categoryIds":[],"id":"3c8ecc19-4f6f-4bf0-9d09-cd6579f92693","createdAt":"2026-03-14T12:50:28.536Z","updatedAt":"2026-08-24T11:02:57.124Z","translationGroup":"3c8ecc19-4f6f-4bf0-9d09-cd6579f92693"}],"page":1,"size":200,"total":13}}